കീഴല്ലൂർ
ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്

കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിൽ സ്ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും, അവർക്കെതിരെയുള്ള അതിക്രമങ്ങൾ തടയുന്നതിനുമായി പ്രാദേശിക തലത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു നിയമപരമായ സംവിധാനമാണ് ജാഗ്രത സമിതി (Jagratha Samithi).

പഞ്ചായത്ത് രാജ് ആക്ട് അനുസരിച്ച്, വനിതാ കമ്മീഷന്‍റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ് എല്ലാ തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളിലും ജാഗ്രത സമിതികൾ രൂപീകരിച്ചിട്ടുള്ളത്.

ഈ സമിതിയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:

1. ജാഗ്രത സമിതിയുടെ ഘടന (പഞ്ചായത്ത് തലം)

ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് തലത്തിലുള്ള ജാഗ്രത സമിതിയുടെ ഘടന താഴെ പറയുന്ന രീതിയിലാണ്:

• ചെയർപേഴ്സൺ : ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്‍റ്
• വൈസ്ചെയർപേഴ്സൺ : ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് വൈസ് പ്രസിഡന്‍റ്
• കൺവീനർ :  വനിതാ ശിശു വികസന ഓഫീസർ.
• കോ കൺവീനർ :  ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറി
• അംഗങ്ങൾ :
  • ക്ഷേമകാര്യ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർപേഴ്സൺ
  • ബന്ധപ്പെട്ട സർക്കിൾ ഇൻസ്പെക്ടർ (CI) അല്ലെങ്കിൽ സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ (SI)
  • ഒരു വനിതാ അഭിഭാഷക (ലീഗൽ സർവീസ് അതോറിറ്റി നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്)
  • പട്ടികജാതി/പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു വനിതാ പ്രതിനിധി
  • മെഡിക്കൽ ഓഫീസർ
  • കുടുംബശ്രീ സി.ഡി.എസ് (CDS) ചെയർപേഴ്സൺ
  • വാർഡ് തല ജാഗ്രത സമിതി കണ്‍വീനർമാരിൽ നിന്നും തെരഞ്ഞെടുക്കുന്ന ഒരാൾ

ശ്രദ്ധിക്കുക: പഞ്ചായത്ത് തലത്തിന് പുറമെ, വാർഡ് തലങ്ങളിലും വാർഡ് മെമ്പറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ 'വാർഡ് തല ജാഗ്രത സമിതികൾ' പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.

2. പ്രധാന ചുമതലകളും അധികാരങ്ങളും

• പരാതികൾ പരിഹരിക്കുക: സ്ത്രീധന പീഡനം, ഗാർഹിക പീഡനം, വഴിനടക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം നിഷേധിക്കൽ, സ്ത്രീത്വത്തെ അപമാനിക്കൽ, തൊഴിലിടങ്ങളിലെ ചൂഷണം തുടങ്ങിയ പരാതികൾ സ്വീകരിക്കുകയും അനുരഞ്ജനത്തിലൂടെയോ നിയമപരമായോ പരിഹാരം കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുക.
• നിയമ സഹായം നൽകുക: അതിക്രമങ്ങൾക്ക് ഇരയാകുന്ന സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കും സൗജന്യ നിയമസഹായവും കൗൺസിലിംഗും ഉറപ്പാക്കുക.
• കേസുകൾ റഫർ ചെയ്യുക: സമിതിയുടെ പരിധിയിൽ തീർപ്പാക്കാൻ കഴിയാത്ത ഗുരുതരമായ കേസുകൾ പോലീസിനോ, കോടതിക്കോ അല്ലെങ്കിൽ സംസ്ഥാന വനിതാ കമ്മീഷനോ കൈമാറുക.
• ബോധവൽക്കരണം: സ്ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചും നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ചും വാർഡുകൾ തോറും ബോധവൽക്കരണ ക്ലാസുകൾ സംഘടിപ്പിക്കുക.
• അതിക്രമങ്ങൾ തടയുക: ബാലവിവാഹം, പെൺഭ്രൂണഹത്യ, കുട്ടികൾക്കെതിരെയുള്ള ലഹരി ഉപയോഗം/കടത്ത് എന്നിവയ്‌ക്കെതിരെ പ്രാദേശികമായി പ്രതിരോധം തീർക്കുക.

3. ജാഗ്രത സമിതിയുടെ പ്രാധാന്യം

കോടതികളെയോ പോലീസിനെയോ സമീപിക്കാൻ മടിയുള്ള സാധാരണക്കാരായ സ്ത്രീകൾക്ക് തങ്ങളുടെ പരാതികൾ ഭയമില്ലാതെ തുറന്നുപറയാൻ പറ്റിയ ഒരു 'അർദ്ധ-ന്യായാധിപ സ്വഭാവമുള്ള (Quasi-judicial)' സംവിധാനമാണിത്. തികച്ചും സൗജന്യമായാണ് ഇതിന്‍റെ സേവനം ലഭിക്കുന്നത്.

സാധാരണയായി മാസത്തിലൊരിക്കൽ ജാഗ്രത സമിതി യോഗം ചേരുകയും ലഭിച്ച പരാതികളിൽ മേൽ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്.